Stichting Schuilplaats, voor christelijke hulpverlening

maandag 24 november 2008

Een artikel geschreven naar aanleiding van de Workshop incest. Geschreven door Marian Leenman, Stichting SchuilplaatsJe kunt het nauwelijks geloven als ze je vertelt over wat er in hun gezin aan de hand is. Je had dit nooit verwacht, en zeker niet bij dit vooraanstaande gezin uit je gemeente.Geschoktheid en ongeloof zijn emoties die je kunnen overvallen wanneer iemand je zijn of haar verhaal toevertrouwd. Zou het wel waar zijn vraag je je misschien af. Deze reactie van ongeloof komt voort uit je eigen geschoktheid en zegt iets over dat het haast te moeilijk voor je is om het te bevatten. Als het op jou als hoorder al zo een dergelijk effect heeft, wat zal het dan betekenen voor degene die dit heeft ondergaan, of misschien zelf nog steeds meemaakt.Met incest bedoelen we seksuele handelingen met bloedverwanten of pupillen. Er is òf sprake van een bloedband, je kunt daarbij denken aan vader (20% van de gevallen), oom, opa, broer, neef, maar ook vrouwen kunnen dader zijn. Of er is sprake van een gezagrelatie, zoals bijv. leraar en leerling, jeugdwerker en zijn pupil. In 95 % van de gevallen is de dader mannelijk. De slachtoffers kunnen meisjes, maar ook jongens betreffen.SchaamteSlachtoffers leven veelal met een groot schuldgevoel en schaamte over wat er is gebeurd. Ze durven niet met hun verhaal naar buiten te komen. Ze zijn erg bang om niet geloofd te worden. Verzonnen verhalen over seksueel misbruik komen maar sporadisch voor. In bijna alle gevallen is het verhaal waar. Kinderen worden onder druk gezet en soms ook bedreigd om het niet te vertellen. Ze worden gemanipuleerd en gechanteerd. Ze gaan geloven dat zwijgen de beste oplossing is. Als het naar buiten komt, wat dan… Dan valt het gezin uit elkaar, komt vader in de gevangenis, of wat als ik de schuld krijg, of niet wordt geloofd…. Allerlei gedachten kunnen een rol spelen in het verbergen van het grote geheim. Dit alles maakt het voor de omgeving ook zo moeilijk om incest te herkennen. GevolgenIncest is erg ingrijpend. Het vertrouwen van een kind is ernstig beschadigd, hij of zij is getraumatiseerd en heeft een diepe beschadiging en verwonding opgelopen.Je kunt daarbij denken aan moeite met vertrouwen van anderen en het in stand houden van relaties (hechtingsstoornis). Moeite met grenzen, want met jouw grenzen is nooit voldoende rekening gehouden. Afkeer van jezelf hebben, je bent niet gezien in wie je was, maar gebruikt als een voorwerp om de ander te behagen. Je seksuele ontwikkeling kan verstoord zijn, waardoor je geen behoefte hebt aan intimiteit, of je slaat juist door naar de andere kant en beland bijvoorbeeld in de prostitutie. Een scala aan lichamelijke klachten kunnen ook het gevolg zijn van incest. SignalenSlachtoffers zijn meesterlijk goed in het verborgen houden van het geheim. Het duurt gemiddeld 15 jaar voor ze met hun verhaal naar buiten durven komen. Het is belangrijk om gevoelig te zijn voor bepaalde signalen, maar het is net zo belangrijk om bij het signaleren van enkele kenmerken je te realiseren dat er sprake kàn zijn van incest, maar dat het ook kan duiden op een andere problematiek. Signalen van actuele incest bij jongere kinderen zijn: angst voor aanraking, in het bijzonder angst voor mannen. Tijdens gymles zie je deze kinderen niet vrij bewegen, willen benen niet spreiden, of op hun rug liggen of hun ogen sluiten bij het spel. Deze kinderen hebben soms niet leeftijdsgerelateerde kennis van seksualiteit, spelen spelletjes hieromtrent die niet passend zijn bij hun leeftijd. Ze kunnen zich soms ook heel uitdagend gedragen en bij iedereen op schoot kruipen. Ook slaapproblemen, bedplassen, eetproblemen en vage lichamelijke klachten, gedragsstoornissen, depressiviteit kunnen aanwijzingen zijn. Bij tieners valt het negatieve zelfbeeld op, waarbij ze soms depressief kunnen raken, zichzelf verwonden, eetstoornissen krijgen, verslavingen of wegloopgedrag, tot soms zelfs een zelfmoordpoging toe. VermoedensWanneer er sprake is van actuele incest is het van belang om zoveel mogelijk feiten te verzamelen, die je vermoeden bevestigen en deze te delen met een professional. Je kunt informatie en advies vragen aan het AMK (Advies- en Meldpunt Kindermishandeling).Wanneer je te maken hebt met voormalige incestslachtoffers is het is vooral belangrijk dat je betrouwbaar bent voor de ander. Zo leg je de basis voor het slachtoffer om met zijn verhaal naar buiten te komen. En kan hij of zij leren van jou betrouwbaar zijn. Wees transparant. Toon echte interesse in die ander. Luister naar zijn of haar verhaal, zonder daarbij voor rechter te spelen. Sta open voor de boosheid en teleurstelling van het slachtoffer. Ook hierbij geldt dat een doorverwijzing naar een professionele instantie een goede stap is. Incest en geloof“Ik heb de Heere iedere dag gebeden of het mocht stoppen, maar er gebeurde niks…” Incestslachtoffers kunnen worstelen met teleurstelling en boosheid. Voor hen is vertrouwen en overgave heel beladen geworden, dit heeft ook zijn doorwerking op geloofsgebied. Ze zijn soms tot dingen gedwongen met misbruik van het 5e gebod, dit laat diepe sporen na en veel verwarring. Moeders weten er soms van en grijpen niet in, maar reageren lijdelijk en berustend. Regelmatig horen ze of lezen ze over vergeving. Vergeving is een proces, wat je niet af kunt dwingen. Je kunt de pijn niet wegnemen en niet alles oplossen, maar je kunt wel naast iemand in de put gaan zitten en met hem mee lijden om zo gaande weg te werken aan het proces van genezing.

Ga terug

17 september 2011

U kunt vanaf vandaag weer de nieuwe Schuilplaatsnieuws downloaden (onder publicaties). Het...